Yakın Plan

       Ali Sabzian, İran’ın en önemli yönetmenlerinden biri olan Mohsen Makhmalbaf’ın hayranı olan bir sinemaseverdir. Mohsen Makhmalbaf’ın önce yazmış sonra da sinemaya uyarlamış olduğu eserlerden birini otobüs yolculuğu sırasında okurken diğer yolculardan birinin yoğun ilgisine maruz kalır. Kendisi de Makhmalbaf’ın büyük bir hayranı olan kadın, onun bir eserini okuyan birini görünce kayıtsız kalamamıştır. Kadının bu yoğun ilgisini farkeden Ali, kendisini Mohsen Makhmalbaf olarak tanıtır ve yeni filmi için çalışmalarını devam ettirdiğinden bahseder. İran’ın en zengin ve tanınmış ailelerinden birine mensup olan kadının yavaş yavaş ailesinin içine girerek kendi filmini yapmak için fırsat kollamaya çalışan Ali’nin bu yalanının ortaya çıkması çok uzun sürmeyecektir…

       İran’ın, minimalist tarzı ile adından ve sinemasından en çok söz ettiren yönetmenlerinden olan Abbas Kiarostami, yine kendi tarzında çok önemli bir çalışmaya imza atıyor. 1990 yapımı olan film, yönetmenin sinamatografisindeki en önemli çalışmalardan biri olarak kabul ediliyor…

      

       Bu kadar sansür ve kısıtlamaya rağmen batı sinemasından daha doğal,yalın,kısa,az ve öz diyaloglarla meramını en iyi şekilde aşılamayı başarabilen İran sineması,doğu sanatı.İnsan istesin yeter ki!.Bazen engeller içinde motive olabilmek refah anındakinden daha iyi olabiliyor.Bunun en canlı örneğini Abbas Hocamızın filmlerinde bariz bir şekilde görüyoruz.Filmdeki esas oğlan bazen bir çoğumuzun yaşadığı kimlik bunalımı ve kısacık da başka bir kimliğe bürünmenin hezayanına kapılır ve ilk başlarda yaptığı bu role o kadar kendini kaptırır ki artık kimliğini çaldığı yönetmenin personasında kaybolur.O artık İran'ın tanınmış yönetmenlerinden Mohsen'dir.  

Ölmesini Beklemek...

       Abbas Hocamızın باد ما را خواهد کرد (Rüzgar Bizi Götürecek) filminde bir yönetmenin film çekmeye çalışırken karşılaştığı sorunlardan bahsedilir.Film ekibi film çekmek üzere İran'ın bir dağ köyüne gelirler.O sıralarda ise köyün en yaşlı kadını ölmek üzeredir.Kadının ölmesini beklerken bir anda kendilerini köy yaşantısının içinde bulurlar.Yönetmen,çalan telefonuna bir türlü cevap veremez.Çünkü köyde telefon çekmemektedir ve telefonun çektiği tek yer olan tepeye doğru sürekli bir gidiş-geliş olur.Burada çukurun içerisinde define arayan bir adam vardır.Yönetmen,bu adamla iletişim kurmak istemesine rağmen adam çukurun içinden çıkmaz.
       Adamın define aradığı çukurdan dışarı çıkmaması izleyicide merak duygusu uyandırır ve iletişimsizliğe göndermede bulunur.Telefonun çekmemesi ise zaten bariz iletişimsizlik metaforudur.Bir tarafta bir insan can çekişirken,diğer tarafta ise idealleri için mücadele eden insanlar.Ölüm aslında bir gün hepimizi ummadığımız bir anda yakalayacaktır.Bu düşünce ve ölüme meydan okunuşun sembolüdür bu filmin çekim serüveni.Geride giderken anlamlı bir eser bırakmak.Film,azimle ve inanarak çalışıldığında insanın tüm zorlukların üstesinden gelebileceğinden bahseder.Rüzgar Bizi Götürecek film içinde film izleme sanatının sayısız örnekleri arasında olan bir Abbas Kiarostami filmi.Şiddetle izlenilmesi tavsiye olunur.

Çocuk Vicdanı Büyüklere Öğretilemez

     İran sinemasının minimalist film türünün üstadı Abbas Kiarostami hocamızın خانه دوست من کجاست؟ (Arkadaşımın Evi Nerede?) isimli filmini bilenleriniz vardır.Kısaca yüzeyselden bahsetmek gerekirse sekiz yaşındaki küçük bir çocuğun ödevini yapmak için oturduğunda yanlışlıkla sınıf arkadaşının defterini de aldığını fark etmesi ve arkadaşının art arda iki gün boyunca ödevini kağıda yapması sonucu öğretmeni tarafından azarlandığını hatta bir daha tekrarı olduğu takdirde okuldan atılmakla tehdit edildiğini bildiğinden defteri ivedilikle geri vermesi gerektiğini düşünür.Lakin önemli bir çıkmaz önünde kaya misali durmaktadır.En büyük engeldir bu.Yani bilgi eksikliği.Küçük çocuk,arkadaşının oturduğu komşu köyü bilmekle birlikte oturduğu evi bilmemektedir.Yinede dünyadaki en güçlü umutla,çocuk umudu ve cesaretiyle arkadaşının evini bulmak için bütün öğleden sonraki vaktini komşu köyde geçirir.Küçük çocuğun arkadaşına yardım etmek amacıyla gösterdiği anlamlı çabalar,karşılaştığı ve yardım istediği büyükler tarafından kayıtsızlıkla karşılığını bulur.Bu film bir İran köyündeki toplumsal oluşumu sorgularken aynı zamanda da gündelik zorluklarla nasıl başa çıkıldığına dair ipuçları sunmaktadır.
     Filme felsefi açıdan baktığımız da ise;farklı açılardan mesajlar vermektedir.Bu mesajlardan ilki,zengin ülkelerde yaşayan fakir insanların hayatıdır.Köy çocukları,köy okulu ve okulun bir türlü yanmak bilemeyen sobası,okulun ilk günleri baba mesleğinin ne olduğunu soran kendini bilmez sistem kurbanı Öğretemeyenler,yamalı önlük ve pantolonlar,sümüklü burunlar,çamurlu ayakkabılar.Sonuna kadar fakirlik ve sonuna kadar yokluk.Buna rağmen çocukça bir samimiyet ve dürüstlük.Çocukça bir azmin nelere kadir olabildiğini görebilmek.Filmde ayrıca İran-Türkiye kültürlerinin birbirlerine ne kadar benzediğini de fark edeceksiniz.